زمینه ‏سازى دوره غیبت

با توجه به آگاهى و شناختى که پیشواى دهم علیه السلام از اوضاع و احوال دوران خود و همچنین دوران فرزندش امام عسگرى علیه السلام داشت و مى‏دید روز به روز جو فشار و اختناق، شدیدتر و حساسیت دستگاه خلافت نسبت ‏به امامان شیعه بیشتر مى‏گردد و همین امر در آینده نزدیک تاریخ امامت را در آستانه تحولى جدید و بى‏سابقه - یعنى غیبت امام(ع) از انظار - قرار مى‏دهد، یکى از محورهاى کارى خود را آماده ساختن اذهان شیعیان نسبت ‏به غیبت نوه بزرگوارش حضرت مهدى(ع) قرار داد.


فعالیتهاى امام(ع) در این زمینه در شعاعى محدود و با نهایت دقت و احتیاج صورت مى‏گرفت و سعى حضرت بر این بود که هیچ مشخصه‏اى از حضرت مهدى(ع) - حتى نام او - براى مردم بازگو نشود تا مبادا به گوش حکمرانان عباسى برسد. اینک چند نمونه بیانگر این موضع:
در روایت مفصلى عبد العظیم حسنى‏» عقاید خود را بر امام هادى(ع) عرضه کرد. در بخش امامت، یکایک امامان را نام برد و چون به امام هادى(ع) رسید درنگ کرد. امام(ع) سخن او را پى‏گرفت و فرمود:
«پس از من حسن است، پس مردم با جانشین او چگونه خواهند بود؟»عبدالعظیم پرسید: چگونه سرورم!؟ فرمود: «زیرا او دیده نمى‏شود و جایز هم نیست نام او برده شود تا زمانى که قیام کند و زمین را پر از عدل و داد نماید همان سان که از ظلم و جور پر شده است. » (1)
«على بن عبد الغفار» مى‏گوید:
«شیعیان پس از درگذشت امام جواد(ع) به امام هادى(ع) نوشتند و از جانشینى آن حضرت پرسیدند. امام(ع) در پاسخ نوشت: «امر امامت تا مادامى که من زنده‏ ام با من است و پس از من با جانشینى که تعیین مى‏کنم. پس چه خواهد بود براى شما نسبت‏به «خلف‏» بعد از «خلف؟» (2)
«على بن مهزیار» مى‏گوید: «به ابو الحسن عسکرى نوشتم و از آن حضرت از «فرج‏» پرسیدم. در پاسخ نوشت: «زمانى که صاحب الامر شما از سرزمین ستمگران غیبت کرد منتظر «فرج‏» باشید. » (3)
«ایوب بن نوح‏» از امام هادى(ع) نقل مى‏کند که آن حضرت فرمود: «زمانى که پیشواى شما از میان شما برداشته شود از زیر پاى خود منتظر «فرج‏» باشید. » (4)
در این روایات، امام هادى(ع) به طور کلى و سربسته به موضوع غیبت امام زمان(ع) اشاره نموده اذهان یاران خود را براى رویارو شدن با این دوران آماده کرد.

  (1)اعلام الورى، ص 409 - 410 و کمال الدین، ج 2، ص 380.
(2)همان مدرک، ص 411 و 382.
(3) کمال الدین، ج 2، ص 380.
(4) الکافى، ج 1، ص 341. متن گفتار امام(ع) چنین است: «اذا رفع علمکم من بین اظهرکم فتوقعوا الفرج من تحت اقدامکم. «علمکم‏» احتمال دارد به تحریک یعنى «علمکم‏» باشد و مقصود کسى است که آگاه و مطلع از راه حق است و شما را هدایت ‏بدان راه مى‏کند. و احتمال دارد به کسر عین «علمکم‏» باشد یعنى صاحب و دارنده دانش شما، و انتظار فرج از زیر گامها، کنایه از نزدیک بودن آن و امکان دسترسى به آن است، چه آنکه آن چیزى که زیر پاى انسان است نزدیکترین چیزها به انسان مى‏باشد و با برداشتن گام از روى آن مى‏توان به آن دست‏ یافت. «ر. ک. مرآة العقول، ج 4، ص 56». در معناى روایت احتمالهاى دیگرى نیز داده شده است. براى آگاهى بیشتر به منبع یاد شده رجوع کنید.




:: برچسب‌ها: زمینه ‏سازى دوره غیبت, امام زمان (عج), امام زمان, مهدویت

نویسنده : عشاق المهدی
تاریخ : ۱۳۸٩/٦/۱٦