فرمایشات گهربار امام علی بن موسی الرضا (ع)

١- بهترین و ارزنده ترین خصلت ها :انجام کارهای نیک ، فریاد رسی بیچارگان و برآوردن آرزوی آرزومندان است.
2- امین به تو خیانت نکرد بلکه تو خائن را امین دانستی
3- از بخششی که زیان آن برای تو بیش ازسودی است که به برادرانت می رسد خودداری کن


- بهترین و ارزنده ترین خصلت ها :انجام کارهای نیک ، فریاد رسی بیچارگان و برآوردن آرزوی آرزومندان است.
2- امین به تو خیانت نکرد بلکه تو خائن را امین دانستی
3- از بخششی که زیان آن برای تو بیش ازسودی است که به برادرانت می رسد خودداری کن
4- ایمان عبارت است از : اقرار به زبان، شناخت با قلب و عمل نمودن با اعضاء و جوارح
5- بالاترین درجه عقل خود شناسی است
6- آن که به پاداش یقین داشته باشد ، بخشش بسیار کند
7- آن کس که برای رضای الله کسی را به برادری گزیند خانه ای در بهشت بدست آورده است
8- بهترین ثروت شخص و برترین اندوخته اش صدقه است
9- خوش خلقی دو گونه است: فطری و اختیاری، ولی صاحب خلق خوش اختیاری برتر است
10- شکیبایی بر بلا زیبا و پسندیده است ولی برتر از آن صبر در برابر محرمات است
11- سرآمد طاعت الله تعالی صبر و رضاست
12- عبادت به زیادی نماز و روزه نیست بلکه به اندیشیدن در امر پروردگار متعال است
13- با دوستان فروتن باش، از دشمن احتیاط کن و با عموم مردم گشاده روباش
14- در شگفتم از آن کس که بردگان را با دارایی خود می خرد و آزاد می کند چگونه آزادگان را با اخلاق خوش خود نمی خرد
15- بی اعتنایی به دارایی مردم، بهتر از بذل و بخشش است
16- یاری کردن ناتوان، بهتر از صدقه دادن است
17- بهترین مال و ثروت آن است که وسیله حفظ آبروی انسان شود
18- برای کودک شیری بهتر از شیر مادرش نیست
19- آن که خود را در معرض تهمت قرار دهد نباید کسی را که به او گمان بد برده است ملامت کند
20- کسی که بیدادگری پیشه کند، از عقوبت ایمن نخواهد ماند
21- کسی که بخواهد بی نیاز ترین مردم باشد ، باید به آنچه نزد الله تعالی است اطمینان داشته باشد
22- آن که در راه حق صبر کند، الله تعالی بهتر از آنچه در برابرش صبر کرده است بدو عوض خواهد داد
23- هر که خوش دارد که عمرش طولانی و روزی اش افزون شود صله رحم به جای آورد
24- کسی که اندوهی از دل مومن بزداید، الله تعالی در روز قیامت اندوه را از دل او بر طرف نماید
25- هم نشینان خوبی برای نعمت ها باشید که آنها گریز پایند، نشده است که از قومی دور شوند وسپس باز آیند
26- خوشبو ساختن خود از اخلاق انبیا (ع) است – پاکیزگی از اخلاق انبیا (ع) است
27- پیمان شکن از حوادث ناگوار در امان نباشد
28- هر گاه دانشمندان ، علم و حکمت را به غیر اهلش عرضه کنند آن را تباه کرده اند
29- آن گاه که حق بر شما آشکار گردد، خشمگین مشوید
30- از حقوق میهمان آن است که او را تا در منزل همراهی کنی
31- حقیقت ایمان : انجام واجبات و دوری از محرّمات است
32- هر کس سلطانی را به چیزی که الله تعالی را به خشم می آورد خرسند سازد از دین الله تعالی خارج گردیده است
33- در ترازوی اعمال، هیچ چیز گرانسنگ تر از اخلاق نیکو نیست
34- شما هرگز نمی توانید مردم را با دارائی خود خشنود گردانید پس بکوشید تا با روی گشاده و برخورد نیکو خشنودشان سازید
35- خاموشی دری از درهای حکمت است
36- دوست هر کس عقل او و دشمنش جهل او

37- انس زیاد مهابت را می برد و در خواست از دیگران کلید بدبختی است
38- کبریایی زیبنده ذات الهی است هر کس داعیه کبریایی داشته باشد، الله متعال او را در هم می شکند
39- الله متعال عمل بنده ای را که اندیشه بدی نسبت به مومنی در دل داشته باشد نمی پذیرد
40- از حرص و حسد بپرهیزید، زیرا این دو خصلت موجب هلاک امّت های پیشین شده است
41- سزاوار است که مرد نسبت به خانواده اش گشاده دست باشد تا آنها آرزوی مرگ او را نکنند
42- کسی که منعمی از مخلوق پروردگار را سپاس نگوید الله عزوجل را سپاس نگزارده است
43- سخاوتمند از غذای دیگران می خورد تا از طعام او بخورند و بخیل از خوردن غذای دیگران خودداری می کند تا از طعامش نخورند
44- آن کس که زمانه را سرزنش کند، سرزنشش به طول انجامد
45- سروران, مردم در دنیا بخشندگانند و در آخرت پرهیزگاران
46- بر حق شکیبا باشید, اگر چه تلخ و ناگوار باشد
47- دهان شما راهی از راه های ارتباط با پروردگارتان است پس با مسواک زدن در پاکیزگی آن بکوشید
48- هیچ پارسایی سودمند تر از دوری از گناهان و خودداری از آزار مومن نیست
49- آنکس که خود را ارزیابی کند سود خواهد برد و کسی که از آن غفلت ورزد زیان خواهد دید
50- آن کس که بدون بصیرت دست به کاری زند، به کسی ماند که در بیراهه سیر کند هر چه تند تر گام بردارد از راه دورتر می شود
51- الله متعال کسی را که خانه اش مورد تجاوز قرار گیرد و به دفاع بر نخیزد دشمن می دارد
52- هیچ گاه دو گروه رو در رو نشدند مگر آن که با گذشت ترین آن دو نصرت داده شد
53- کسی که می خواهد عزیز ترین مردم باشد باید در نهان و آشکار تقوای الهی را پیشه سازد
54- عقل موهبتی است الهی، ولی ادب با کوشش و رنج حاصل می شود
55- تدبیر قبل از عمل، تو را از پشیمانی در امان می دارد
56- تفکر آیینه توست، که بدی ها و خوبی هایت را به تو نشان می دهد
57- بی نیازی و عزت در سیر و حرکت می باشند چون به مقام توکل رسند استقرار می یابند
58- هدیه، کینه ها را از دل ها می زداید
59- فروتنی آن است که با مردم چنان رفتار کنی که دوست داری آنان با تو رفتار کنند
60- هیچ بنده ای چهل روز برای الله تعالی اخلاص نورزید جز اینکه چشمه های حکمت از دلش بر زبانش جاری شد
61- صدقه قضای حتمی را از صدقه دهنده دور می گرداند
62- آن کس که می خواهد قوی ترین مردم باشد باید بر الله تعالی توکل کند
63- ایمان مؤمنی کاملتر است که خوش خلق تر باشد
64- کمال عقل بعد از ایمان به الله متعال دوستی با مردم و نیک رفتاری با خوبان و بدان است
65- کیفر کفران نعمت سریعتر از عقوبت سایر گناهان است
66- گذشت پسندیده آن است که با سرزنش و ملامت همراه نباشد
67- از گنج های نیکویی؛ پنهان داشتن عمل، شکیبایی در برابر سختی ها و کتمان مصائب است
68- مومن در هنگام توانایی بیش از حق خود نمی گیرد
69- مومن هر گاه خشمگین شود، خشمش او را از مسیر حق منحرف نمی سازد
70- کسی که صبح کند و در اندیشه امورمسلمانان نباشد مسلمان نیست
71- مسلمان کسی است که مسلمانان از دست و زبان او در امان باشند
72- هر که قدر خویش بشناسد، نابود نخواهد شد
73- ریاست طلب نابود خواهد شد، زیرا ریاست زیبنده افرادی است که شایسته آن باشند
74- کسی که چیزی را از راهش طلب کند دچار لغزش نمی شود و اگر هم بلغزد راه چاره بر او بسته نخواهد شد
75- انسان بخشنده، به الله متعال ، بهشت و مردم نزدیک است
76- رازداری و شکیبائی، هنگام سختی و بد حالی و مدارای با مردم از نشانه های ایمان است
77- بردباری ، دانش و خموشی از نشانه های فقیه است
78- بد توشه ای است برای آخرت، تجاوز و تعدی بر بندگان الله متعال
79- کسی که به برادر مسلمانش خیانت کند، یا به او ضرری وارد آورد یا وی را فریب دهد از ما نیست
80- آن کس که همسایه اش از اذیت و آزار او در امان نباشد، از ما نیست
81- هیچ گاه بر احدی خشم مگیر، از کسی چیزی مخواه و هرچه برای خود می خواهی برای دیگران نیز بخواه
82- شراب و هر چیز مست کننده ای حرام است ، آنچه زیادش مستی آورد کم آن نیز حرام است
83- دوستی با مردم نیمی از خردمندی است
84- توانگر باید نسبت به خانواده خود گشاده دست باشد
85- جایز نیست مسلمان، مسلمان دیگری را بترساند
86- کسی که فقر و بیچارگیش را برای مردم بازگو کند آبروی خود را نزد آنان برده است
87- هم نشینی با بدان، موجب بدگمانی به نیکان است
88- تسلیم ، نیکوکاری و یقین، بهترین و گرانقدر ترین چیزهائی هستند که از آسمان نازل شده است
( هشتاد و هشت کلام از هشتمین امام (ع))
********
چهل حدیث از امام رضا(ع) به همراه شعر
1ـ قال الرضا (ع):
اَلْمَسْألَةُ مِفْتَاحُ الْبُؤْسِ
ترجمه: دست نیاز به سوی دیگران بردن کلید فقر و تنگدستی است.
بحار الانوار/  ج 93، ص 157
بر سفره این و آن، سخن ساز نکن
جز درگه حق نیازت ابراز نکن
کار تو اگر بسته بماند بهتر
دروازه ی فقر را به خود باز نکن

2ـ قال الرضا (ع):
خَاطَرَ بِنَفْسِهِ مَنِ اسْتَغْنَی بِرَأْیِهِ
ترجمه: آنکه خودرأی باشد خود را به هلاکت افکنده است.
عیون اخبار الرضا(ع)، ج 2، ص 54
هر کس که به نفس خویش مغرور شود
از ساحل امن و عافیت دور شود
کوه است اگر، ریگ روان می گردد
پیل است اگر، بشکند و مور شود

3ـ قال الرضا (ع):
مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ وَ مَنْ غَفَلَ عَنْهَا خَسِرَ
ترجمه: هر که از نفس خویش حساب کشد سود می برد و هر که غفلت ورزد زیان می بیند.
بحار الانوار/  ج 75، ص 352
دلبسته به سود این مشاغل نشوید
پابند به این خرده مسائل نشوید
از کرده ی نفس خود حسابی بکشید
از سود و زیان خویش، غافل نشوید

4ـ قال الرضا (ع):
لَیْسَ لِلنَّاسِ بُدٌّ مِنْ طَلَبِ مَعاشِهِمْ فَلاتَدَعِ الطَّلَبَ
ترجمه: انسان را چاره ای از تلاش برای کسب رزق نیست پس سعی و تلاش را رها مکن
وسائل الشیعة، ج 12، ص 18
تا مهر و مه اند گرم گردیدن خویش
انسان ببرد نتیجه از چیدن خویش
برخیز و غبار کاهلی را بتکان
تا گل ببری به خرمن از دامن خویش

5ـ قال الرضا (ع):
اَلْمُذِیعُ بِالسَّیِّئَةِ مَخْذُولٌ وَ الْمُسْتَتِرُ بِالسَّیِّئَةِ مَغْفُورٌ لَهُ
ترجمه: هر که زشتی ها را بگستراند خوار می گردد و هر که زشتی را پنهان دارد خدایش می آمرزد.
میزان الحکمة، ج 2، ص 988
هر کس پی عیب دیگران می افتد
خود نیز ز چشم مردمان می افتد
بر دفتر پرده پوش هم پرده لطف
از سوی خدای مهربان می افتد

6ـ قال الرضا (ع):
لاتَسْتَقِلُّوا قَلِیلَ الرِّزْقِ فَتُحْرَمُوا کَثِیرَهُ
ترجمه: روزی کم را اندک نشمارید که از روزی فراوان محروم می شوید.
بحار الانوار/ 75/ 347
چون می رسد این فیض دمادم خوبست
باران چه به رگبار چه نم نم خوبست
هر روز به طرز دیگری می آید
روزی چه اگر زیاد اگر کم خوبست

7ـ قال الرضا (ع):
اِیَّاکُمْ وَ الْحِرْصَ وَ الْحَسَدَ فَاِنَّهُما اَهْلَکَا الْاُمَمَ السَّالِفَةَ
ترجمه: از حرص و حسد بپرهیزید زیرا این دو صفت امتهای گذشته را نابود کرده است.
بحار الانوار/ 75/ 346
از یاد مبر زمزمه های دین را
مفهوم بلند قصهجی دیرین را
حرص و حسد، این دو اژدها سوزانده
امّت های گذشته و پیشین را

8ـ قال الرضا (ع):
اِیَّاکُمْ وَ سُوءَ الْخُلْقِ فَاِنَّ سَیِّئَ الْخُلْقِ فِی النَّارِ لامَحَالَةَ
ترجمه: از اخلاق بد بپرهیزید زیرا بد اخلاق بدون تردید در آتش است.
عیون اخبار الرضا(ع)/ ج 1/ 34
با جان و دل این اشاره را قاب بگیر
در اهل جهان شیوه ی مهتاب بگیر
اخلاق بدت تو را به آتش نکشد
با پیر و جوان طریقت آب بگیر

9ـ قال الرضا (ع):
اِیَّاکُمْ وَ مُشَاجَرَةَ النَّاسِ فَاِنَّهَا تُظْهِرُ الْغِرَّةَ وَ تُدْفِنُ الْعِزَّةَ
ترجمه: از خصومت با مردم بپرهیزید زیرا خصومت عیوب نهفته را آشکار می سازد و عزت را از بین می برد.
مسند الامام الرضا (ع) / ج 1/ 274
هر کس که گلاویز رفیقان گردد
بازار گرانقدری اش ارزان گردد
جنگ و جدل افتادن سنگی است به حوض
هرچه گل ولای آن نمایان گردد

10ـ قال الرضا (ع):
أَنَّ ذِکْرَ الْمَوْتِ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ
امام رضا (ع)فرمودند:
همانا یاد مرگ برترین عبادت است.
بحارالأنوار/ج 75 /ص 347
تا قسمت ماست برگ برگ افتادن
چون غنچه ز بارش تگرگ افتادن
در زمره ی بهترین عبادات بود
همواره به یاد گاه مرگ افتادن

11ـ قال الرضا (ع):
اِحْفَظْ لِسَانَکَ تَعِزُّ
ترجمه: زبان خود را نگهدار عزیز می شوی.
اصول کافی/ ج 2/ ص 113
می خواهی اگر بلند گردد نامت
آیینه ی عزت بشود فرجامت
جز صحبت حق که روز و شب باید گفت
ای دوست نگهدار زبان در کامت

12ـ قال الرضا (ع):
سُرْعَةُ الْمَشْیِ تَذْهَبُ بِبَهَاءِ الْمُؤْمِنِ
ترجمه: تند روی شکوه مؤمن را از بین می برد.
خصال صدوق/ ص 9
از سیلی باد نقش شن می شکند
هر شاخه گلی است مطمئن می شکند
ای دوست شکوه و هیبتت بی تردید
از شیوه رفتنی خشن می شکند

13ـ قال الرضا (ع):
 اِنَّ الصَّمتَ بابٌ مِن اَبوابِ الحِکمَة
 سکوت دری از درهای حکمت است
الکافی / ج 2/ ص 113
با خلق خداوند دورویی بس کن
سنگ افکنی راه نکویی ، بس کن
فرمود : سکوت باب حکمت باشد
پرحرف مشو زیاده گویی بس کن

14ـ  قال الرضا (ع):
اَلْاِمَامُ اَلْاَنِیسُ الرَّفِیقُ وَ الْوَالِدُ الشَّفِیقُ وَ الْاَخُ الشَّقِیقُ
ترجمه: امام برای انسانها مونسی همراه و پدری مهربان و برادری همانند است.
مسند الامام الرضا (ع)/ ج 1/ ص 69
آقا! پدرم! برادرم! مولایم!
هر روز به شوق دیدنت می آیم
امروز تو را حلقه به گوشم که شود
لبریز صدای روشنت فردایم

15ـ قال الرضا (ع):
اَلْعِلْمُ خَزَائِنُ وَ مَفَاتِیحُهُ السُّؤَالُ
ترجمه: دانش چونان گنجینه دربسته ای است که کلید آن سؤال است..
عیون اخبار الرضا(ع)/ ج 2/ ص 28
گر رنگ طلب به حس و حالت بدهند
گنجینه ای از علم و کمالت بدهند
بر گنج فرو بسته ی دانش ای دوست
باید که کلیدی از سوالت بدهند

16ـ قال الرضا (ع):
لَیْسَ لِبَخِیلٍ رَاحَةٌ وَ لا لِحَسُودٍ لَذَّةٌ
ترجمه: خسیس را آسایشی نیست و حسود را لذتی نیست.
تحف العقول/ ص450
بر مال کسان دوختن چشم بد است   
رزق من و تو، دست خدای احد است
از زندگی آسایش و لذت نبرد
هر کس به دلش شعله ی بخل و حسد است

17ـ قال الرضا (ع):
اَلْمُؤْمِنُ اَلَّذِی إِذَا اَحْسَنَ اِسْتَبْشَرَ وَ إِذَا اَسَاءَ اِسْتَغْفَرَ
ترجمه: مؤمن کسی است که چون نیکی کند شاد گردد و چون بدی کند استغفار نماید.
عیون اخبار الرضا (ع)/ ج 2/ ص 4
آنکس که مطیع حضرت دادار است
خوشنود به کار نیک و نیکوکار است
چون مرتکب خطا شود می بینی
در حالت توبه است و استغفار است

18ـ قال الرضا (ع):
مَنْ لَمْ یَصِلْ رَحِمَهُ لَمْ یَتَّقِ اللهَ عَزَّوَجَلَّ
ترجمه: هر که صله رحم نکند تقوای الهی را رعایت نکرده است.
عیون اخبار الرضا (ع)/ ج2/ ص 234
دلتنگی پر شکستگان را دریاب
با سایه ی لطف ، خستگان را دریاب
می خواهی اگر خدا تو را گیرد دست
دستت چو رسید، بستگان را دریاب

19ـ قال الرضا (ع):
مَنْ کَانَ مِنَّا وَ لَمْ یُطِعِ اللهَ فَلَیْسَ مِنَّا
ترجمه: هر کس خودش را با ما بداند و خدا را اطاعت نکند از ما نیست.
سفینة البحار 2/ ص 98
هر چند زبان الکنم گویا نیست
در طاقت این قطره ی دل، دریا نیست
سلطان سریر ارتضا فرمودند:
هر کس که مطیع حق نشد از ما نیست

20ـ قال الرضا (ع):
اَلْاَدَبُ کُلْفَةٌ فَمَنْ تَکَلَّفَ الْاَدَبَ قَدَرَ عَلَیْهِ
ترجمه: ادب نتیجه سختی هاست هر که این سختی ها را متحمل شود به ادب دست یابد.
اصول کافی 1/ ص 24
راهیست که سنگلاخ و رهزن دارد
افتادن و ماندن و شکستن دارد
سرمنزل این راه مقام ادب است
زین روست که ارزش رسیدن دارد

21ـ قال الرضا (ع):
اَلْإِمَامُ اَلدَّلِیلُ فِی الْمَهَالِکِ، مَنْ فَارَقَهُ فَهَالِکٌ.
امام رضا (ع)فرمودند:
امام راهنمای در مهلکه هاست و هر آنکه از او جدا گردد نابود شود.
الکافی/ج1/ص198   
خورشید هدایت و حیات است امام   
سرچشمه ی فیض و برکات است امام
نابود شود هر که از او دور افتد
در مهلکه ها، دست نجات است امام

22ـ قال الرضا (ع):
اَلْقُرْآنُ کَلامُ اللهِ لاتَتَجَاوَزُوهُ وَ لاتَطْلُبُوا الْهُدَی فِی غَیْرِهِ فَتَضِلُّوا
امام رضا (ع)فرمودند:
قرآن، سخن خداوند متعال است از آن پا فراتر نگذارید و هدایت و سعادت را در غیر آن نجویید که گمراه خواهید شد.
روضةالواعظین/ ج1/ص38
هرگز زگناه، خود سعادت مطلب
از ابر سترون ، اشک رحمت مطلب
خواهی که به باغ رستگاری برسی
از غیرکتاب حق، هدایت مطلب
 
23ـ قال الرضا (ع):
مَنْ لَمْ یَقْدِرْ عَلَی مَا یُکَفِّرُ بِهِ ذُنُوبَهُ فَلْیُکْثِرْ مِنَ الصَّلاةِ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فَاِنَّهَا تَهْدِمُ الذُّنُوبَ هَدْماً
امام رضا (ع)فرمودند:
هر که چیزی نمی یابد کفاره ی گناهانش قرار دهد، پس بر محمد و آل محمد بسیار صلوات بفرستد زیرا صلوات گناهانش را کاملا از بین می برد.
عیون اخبارالرضا(ع)/ ج1/ص294   
گر معصیتی نموده، کردی گنهی
گر نیست تو را مال ، که کفاره دهی
بسیار درود بر محمد بفرست
تا عاقبت از عقوبت بد برهی

24ـ قال الرضا (ع):
اِذَا نَزَلَتْ بِکُمْ شَدِیدَةٌ فَاسْتَعِینُوا بِنَا
امام رضا (ع)فرمودند:
هر گاه برای شما پیش آمد سختی روی داد از ما کمک و یاری بجوئید.
مستدرک‏الوسائل/ج5/ص229  
آنگه که زمانه نا موافق گردد
سیمای فلک ، آینه ی دق گردد
یاری زامام مهربان می طلبد
هر کس که در این مقام لایق گردد

25ـ قال الرضا (ع):
مَا هَلَکَ امْرُؤٌ عَرَفَ قَدْرَهُ
هر که قدر خویش بشناسد نابود نخواهد شد.
بحارالأنوار/ ج72/ص66   
جهل است شب و نگاه عالِم، روز است
یک پرتو علم، آسمان افروز است
بی معرفت نفس، به مقصد نرسی
آنکس که شناخت قدر خود، پیروز است

26ـ قال الرضا (ع):
اَلتَّدْبِیرُ قَبْلَ الْعَمَلِ یُؤْمِنُکَ مِنَ النَّدَمِ
تدبیر قبل از عمل، تو را از پشیمانی در امان می دارد.
عیون اخبارالرضا (ع)/ج2/ ص 54
تدبیر پس از نتیجه بی تاثیر است
چون شیر که بسته درغل و زنجیر است
از دغدغدی ندامت آزاد شود
پیش از عمل آنکه صاحب تدبیر است

27ـ قال الرضا (ع):
عَجِبْتُ لِمَنِ اخْتَبَرَ الدُّنْیَا وَ تَقَلُّبَهَا کَیْفَ یَطْمَئِنُّ اِلَیْهَا.
در شگفتم که چگونه کسی که دنیا را آزموده و تغییرات آن را به چشم خود دیده باز دل به دنیا
 می بندد.
بحار الانوار/ج 75/ص450
وه! دیده چقدر مرگ ماهی ها را
این جذر و مد و تلاطم دریا را
دل بسته دوباره هم بر این موجاموج
انگار که بسته دیده ی بینا را

28ـ قال الرضا (ع):
اَلصَّغَائِرُ مَنَ الذُّنُوبِ طُرُقٌ اِلَی الْکَبَائِرِ مَنْ لَمْ یَخَفِ اللهَ فی الْقَلِیلِ لَمْ یَخَفْهُ فِی الْکَثِیرِ
گناهان کوچک، راه رسیدن به گناهان بزرگ است. هر که در گناه کوچک از خدا نترسد در گناه بزرگ هم از خدا نخواهد ترسید.                 
عیون اخبار الرضا(ع)/ج 2/ ص 180
هرگز عمل شوم ، مبارک مشمار
یک جو گنه خویشتن ، اندک مشمار
سوی گنه کبیره ات تا نکشد
این معصیت صغیره ، کوچک مشمار

29ـ قال الرضا (ع):
اِعْلَمْ اَنَّهُ لاوَرَعَ اَنْفَعُ مِنْ تَجَنُّبِ مَحَارِمِ اللهِ وَ الْکَفِّ عَنْ اَذَی الْمُؤْمِنِ
هیچ پرهیزکاری سودمندتر از آن نیست که نفس از حرام بازداری و مؤمنی را نیازاری
فقه الرضا(ع)/ ص 356
از کار حرام ، نفس را باز بدار
بال و پر روح را به پرواز بدار
از ذهن بشوی مؤمن آزاری را
در جامعه خویش را سرافراز بدار

30ـ قال الرضا (ع)
مَنْ رَضِیَ شَیْئاً کَانَ کَمَنْ أَتَاهُ
هر که از کاری راضی باشد مثل کسی است که آنرا انجام داده است.
عیون اخبار الرضا (ع)/ ج 1/ ص 273
فرمود رضا (ع) ـ بلند بادا نامش ـ   
 نفرین زده باد دشمن نا کامش ـ
چون راضی و خشنود ز کاری گردی
انگار که داده ای خودت انجامش

31ـ قال الرضا (ع):
لَیْسَتِ الْعِبَادَةُ کَثْرَةُ الصِّیَامِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّمَا الْعِبَادَةُ کَثْرَةُ التَّفَکُّرِ فِی أَمْرِ اللهِ.
امام رضا (ع)فرمودند:
عبادت، بسیاری روزه و نماز نیست و همانا عبادت، اندیشه زیاد نمودن در امر خداست.
تحف العقول/ص442
تا شمع نسوخت، شعله و نور نشد           
بی سختی و رنج، گنج میسور نشد
فرمود: عبادات خداوند ودود           
هرگز به نماز و روزه محصور نشد

32ـ قال الرضا (ع)
اَلْمُؤْمِنُ اِذَا غَضِبَ لَمْ یُخْرِجْهُ غَضَبُهُ مِنْ حَقٍّ
ترجمه: مؤمن هر گاه خشمگین شود، خشمش او را از مسیر حق منحرف نمی سازد.
بحار الانوار/ج75/ص352
سنگینی رنج، نا صبورش نکند           
خاموش، غم زمانه نورش نکند
خشم و غضب و خروش هم، مؤمن را
هرگز زمسیر راست، دورش نکند

33ـ قال الرضا (ع):
فَقَالَ هُوَ(الْقُرْآنَ) حَبْلُ اللَّهِ الْمَتِینُ وَ عُرْوَتُهُ الْوُثْقَى
امام رضا (ع)فرمودند:
قرآن ریسمان محکم الهی ورشته استوار و مطمئن او در میان بندگان است.
بحارالأنوار/ج 17/ص210
برخیز و غرور نفس، بر سنگ بزن
بر آینه ی دل آب بی رنگ بزن
خواهی که ز تیرگی به خورشید رسی
بر رشته ی محکم خدا، چنگ بزن

34ـ قال الرضا (ع):
اصْحَبِ السُّلْطَانَ بِالْحَذَرِ وَ الصَّدِیقَ بِالتَّوَاضُعِ وَ الْعَدُوَّ بِالتَّحَرُّزِ وَ الْعَامَّةَ بِالْبِشْرِ
امام رضا (ع)فرمودند:
با قدرتمندان با احتیاط وپرهیز مصاحبت کن، با دوستان با فروتنی وتواضع، با دشمنان با آگاهی و بیداری و با دیگر مردم با گشاده رویی .
بحارالأنوار/ج71/ ص167 
در صحبت سلطان قدر، اهل حذر باش
با دوست، صمیمانه تر از دیده ی تر باش
با دشمن خود، تیزنشین، فکر ضرر باش
با عامّه بشکفته چو گل های سحر باش

35ـ قال الرضا (ع):
الْقَنَاعَةُ تَجْتَمِعُ إِلَى صِیَانَةِ النَّفْسِ وَ عِزِّ الْقَدْرِ
امام رضا (ع)فرمودند:
قناعت موجب نگاهداری شخص از لغزش ها و باعث بلندی قدر و شان است.
بحارالأنوار/ج 75 /ص 349  
از سایه ی هر کفر و گناهی بگریز   
از معرض آتش تباهی بگریز
می خواهی اگر عزیز و ایمن باشی   
از وسوسه ی زیاده خواهی بگریز

36ـ قال الرضا (ع):
السَّفِلَةُ مَنْ کَانَ لَهُ شَیْ‏ءٌ یُلْهِیهِ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى
امام رضا (ع)فرمودند:
پست وفرومایه کسی است که به چیزهایی که دارد سرگرم شود واز یاد خدا  غافل شود.
مستدرک‏الوسائل/ج 13/ص 269 
در جامعه پست و خوار و منفور افتد
هر کس به تعلقات ، مغرور افتد
سرگرم شود به آنچه دارد شب و روز
ازیاد خدای مهربان دور افتد

37-قال الرضا (ع):
  مِنْ عَلَامَاتِ الْفِقْهِ الْحِلْمُ وَ الْعِلْمُ وَ الصَّمْتُ
امام رضا (ع)فرمودند:
همانا از نشانه های دین شناسی ،بردباری و دانش و سکوت است وسکوت دری از درهای حکمت است ؛ به راستی سکوت مهر آور است و راهنمای هر نیکی است.           
الکافی/ج2/ ص 113
ای آنکه لباس علم را می پوشی
در جاده ی فقه و راه دین می کوشی
شرط است که با تلاش همراه کن
گنجینه ی حلم و دانش و خاموشی

38ـ قال الرضا (ع):
لایَخَافَ عَبْدٌ اِلّا ذَنْبَهُ وَ لایَرْجُوَ اِلَّا رَبَّهُ
امام رضا (ع)فرمودند:
بنده باید جز از گناهانش نترسد و جز به خدا امید نبندد.
عیون اخبار الرضا(ع)/ج 2/ ص 44
دل بر دو سه دم گرمی بازارمبند
دیده به جهان تیره و تار مبند
از غیر گناه خویش هرگز نهراس
امید بجز حضرت دادار مبند

39ـ قال الرضا (ع):
یَا اَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا اللهَ فِی نِعَمِ اللهِ عَلَیْکُمْ فَلاتُنْفِرُوهَا عَنْکُمْ بِمَعَاصِیهِ
امام رضا (ع)فرمودند:
ای مردم از خداوند بترسید و از نعمتهایی که به شما داده سپاسگزاری کنید و با گناهان خود موجبات از دست دادن نعمتهای پروردگار را فراهم ننمائید،
عیون اخبار الرضا(ع)/ ج2/ ص 169
ای آنکه به لب نشانده لبخندی را   
بشنو زامام مهربان، پندی را
با  ذوق گناه تلخ، ضایع نکنی
شیرینی نعمت خداوندی را

40ـ قال الرضا (ع):
مَنْ فَعَلَ مَا لَزِمَهُ مِنْ اَمْرِ الْمُؤْمِنِینَ بَاهَی اللهُ تَعَالَی بِهِ وَ مَلائِکَتُهُ
ترجمه: هر کس حقوق لازمش نسبت به مؤمنین را انجام دهد خداوند و فرشتگان به او مباهات می کنند.
مستدرک الوسائل/ ج 2/ ص 413
در حق برادران مراعات، خوش است
شب با غزل واشک و مناجات، خوش است
از سوی ملایک و خداوند کریم
بر بربنده ی این چنین، مباهات، خوش است
منبع .نسیم رضوان



:: برچسب‌ها: فرمایشات گهربار امام علی بن موسی الرضا (ع), امام زمان (عج), امام زمان, درد دل با امام زمان(عج)

نویسنده : عشاق المهدی
تاریخ : ۱۳۸٩/٧/٢٧