نواب11

وکالت

 منصبى است که به شخص مورد اعتماد واگذار مى شود و ائمه (ع)و نایبان آنان، گاهى آفرادى را به عنوان وکیلان خود انتخاب مى کردند . هدف اصلى وکالت در اوایل، جمع آورى خمس، زکات و انواع دیگر خیرات و میراث براى امامان از ناحیه شیعیان بود. گر چه امکان دارد اهداف دیگرى در آن زمان در برداشته باشد، لیکن ماَخذ به ندرت آن ما را ثبت کرد ه اند.


امام صادق (ع)آن چنان هوشیارانه فعالیت هاى سازمان وکالت را هدایت مى کردکه عباسیان به هیچ عنوان قادر نبودند از وجود آن آگاهى یابند. آن حضرت از روى تقیه، از پیروانش مى خواست تا وظایفى را نسبت به سازمان انجام دهند، بى آن که بدانند در واقع کارگزاران او هستند (1) شیخ طوسى روایت مى کند: نصر بن قابوس لخمى، بیست سال وظیفه وکالت او را انجام داد، بدون آن که بداند واقعا به عنوان وکیل حضرت منصوب است. (2)
خلفاى عباسى از سال197.هـ ق به بعد، از زمان مأمون سیاست و روش جدیدى را براى کنترل و مراقبت بیشتر و دقیق تر امامان اتخاذ نمودند و آن عبارت از اقامت اجبارى آن ها در پایتخت بود. این سیاست بر امام رضا، امام جواد، امام هادى و امام حسن عسکرى (ع)تحمیل شد.
لذا آن ها جهت ارتباط با پیروان خود مجبور شدند به گسترش سازمان وکالت بپردازند، تا در هر شرایطى بتوانند اهداف الهى خود راکه هدایت و راهنمایى مردم باشد، پى گیرى کنند . به مرور زمان ائمه (ع) به علت عدم امکان تماس مستقیم باپیروانشان، مسؤولیت هاى بیشترى را به وکلا واگذار مى کردند.
و اما در دوران غیبت صغرى، غیر از چهار نائب خاص، افراد دیگرى نیز از سوى حضرت ولى عصر(ع)سمت وکالت داشته اند . این افراد درگوشه وکنار در میان شیعیان بوده و با ارتباط یا آن حضرت، مشکلات مردم و شیعیان را حل مى کرده اند .
تفاوت عمده این وکلا با چهار نائب خاص در این بوده که:
1- نائب با خود حضرت روبه رو مى شد، نامه ها و اموال را تسلیم مى کرد و خواسته هاى آنان را به عرض آن حضرت مى رساند و پاسخ هاى لازم را دریافت مى کرد، ولى نمایندگان مستقیما با امام در ارتباط نبودند، بلکه با واسطه نائب بوده است.
2- مسؤولیت نائب در نگهدارى مردم و حفظ دین در غیاب امام، مخصوص منطقه اى خاص نبود، ولى وکیل ونماینده فقط در یک ناحیه و شهر مسؤولیت داشت، لذا نائب در هر زمان بیش از یک نفر نبود، ولى تعداد نمایندگان بیشتر بوده ا ند .
و اما اسامى تعدادى از وکلاى حضرت: حاجز بن یزید(ملقب به وشاه)، محمد بن جعفر اسدى، ابن مهزیار، احمد بن اسحاق اشعرى، قاسم بن علاء، محمد بن شاذان، ابو عبداله بزوفرى، احمد بن الیسع، ابراهیم بن محمد همدانى ابو هاشم جعفرى، حسن بن قاسم بن علاءِ، العطار، العاصمى، ایوب بن نوح، احمد بن اسحاق (رازى)، محمد بن احمد (ابو جعفر)، ابراهیم بن محمد، حسن بن محبوب زراد، عمرو اهوازى، ابو محمد رجناتى عبداله بن جعفر حِمیرى، اسحاق بن محمد، قاسم بن محمد همدانى، بسطام على، حسن بن هارون بن عمران همدانى، حسن بن عیسى عریضى، یحیى بن محمد عریضى، محمد بن احمد بن جعفرقطان. این وکلا زیر نظر نواب اربعه به سرپرستى امام زمان (ع) توانستند سازمان سفارت و نیابت را در مقطع حساس به طور شایسته اداره نمایند و مذهب شیعه را ازگزند حوادث مصون دارند . (3)
در برخى منابع از وکلا به نمایندگان حضرت مهدى (ع)و یا نمایندگان نواب حضرت تعبیر شده است.

  1- تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم ص 135.
2- غببة طوسى، ص 347.
3- آ خرین امید داود الهامى، ص 122.




:: برچسب‌ها: نواب, امام زمان (عج), امام زمان, درد دل با امام زمان (عج)

نویسنده : عشاق المهدی
تاریخ : ۱۳۸٩/۸/۱٥